U julu rekordna inflacija: Iako cijene na međunarodnom tržištu padaju, kod nas se to još ne može očekivati

U odnosu na zemlje regiona i Evropske unije Crna Gora bilježi rekordan rast cijena. Prema posljednjim podacima Uprave za statistiku Crna Gora u julu ove godine bilježi nove rekordne nivoe inflacije i iznosi 14,9 odsto, kaže za portal CdM Mirza Mulešković, ekonomski analitičar i izvršni direktor preduzeća Inteligencija MNE. U razgovoru za CdM Mulešković pojašnjava zašto je i pored smanjenja cijena goriva teško očekivati da može doći do smanjenja cijena proizvoda na tržištu. On upozorava da će jesen prema svim prognozama biti teška, te da ovaj period može biti dobar za stvaranje i rezervi od strane države i trgovinskih lanaca.

Foto: CdM

Prema juče objavljenim podacima Uprave za statistiku MONSTAT Crna Gora u julu ove godine bilježi nove rekordne nivoe inflacije i iznosi 14,9 odsto.

“Ako bi posmatrali po kategorijama, zabrinjava činjenica, koja je svima vidljiva, da cijene Hrane i bezalkoholnih pića u julu 2022. godine bilježe rast od skoro 25 odsto u odnosu na isti mjesec 2021. godine. Još jedna od karakteristika, koja se komentarisala u javnosti je i skok cijena u dijelu restorana i hotela, i po posljednjim podacima u julu rast tih cijena iznosi 17,9 odsto”, naglašava Mulešković za CdM.

Jasno je, dodaje on, da će ovaj trend biti nastavljen i u avgustu 2022. godine, što jeste negdje trend i u prethodnim godinama, kada upravo cijene ove kategorije, zbog turističke sezone bilježe rast.

“Ipak u ovom konkretnom slučaju vidimo da je ovo značajniji rast u odnosu npr. na 2021. godinu kad je ova kategorija u odnosu na jul 2020. porasla 9,5 odsto”, navodi sagovornik CdM-a.

Na sljedećem grafiku su predstavljene stope godišnje inflacije kao i rast cijena kategorije hrane i bezalkoholnih pića u 2022. godini.

Foto: CdM

“Ovaj grafik nam jasno ukazuje da Crna Gora problem inflacije tj. opšteg rasta cijena nema od početka rata u Ukrajni već je taj problem prisutan od početka godine pa još i ranije, što nas dovodi do zaključka da je opšti rast cijena uzrokovan posljedicama pandemije COVID 19, što je reakcija cijena na velike bespovratne pomoći država na smanjenje uticaja pandemije”, pojašnjava za CdM Mulešković.

Takođe, ističe on, poreska reforma, povećanje minimalne zarade i povećanje prosječne zarade tj. program Evropa sad jeste jedan od faktora opšteg rasta cijena.

Prema njegovim riječima, opšte je poznato u ekonomskoj teoriji i praksi da svako naglo povećanje zarada, dovodi do povećanja novca u opticaj u jednoj ekonomiji što na kraju mora dovesti do opšteg rasta cijena.

“U odnosu na zemlje regiona i EU Crna Gora bilježi rekordan rast cijena. Npr. u odnosu na prosjek EU gdje je u julu izmjerena inflacija od 8,9 odsto jasno nam je da Crna Gora ima veliki problem sa kontrolom rasta cijena, što je bilo i za očekivati, imajući na umu veliku uvoznu zavisnost naše države”, kaže sagovornik CdM-a.

Iako je, pojašnjava Mulešković, u posljednje vrijeme došlo do smanjenja cijena goriva, zbog nestabilnosti na tržištu, ali i zbog ranijih velikih problema teško je očekivati da može doći do smanjenja cijena proizvoda na tržištu.

Moramo, jasan je on, biti svjesni činjenice da cijene prilikom određenih globalnih turbulencija veoma brzo reaguju, što se tiče porasta, a da sa druge strane veoma teško dolazi do pada cijena.

“Takođe, u posljednjem periodu trgovinski lanci su nabavili proizvode po mnogo većim cijenama i napravili određene zalihe, i sve dok se ne budu pravile nove zalihe ne možemo očekivati značajniji pad cijena. Ipak, ova situacija mora da nas ohrabri jer upravo pad cijena na globalnom tržištu može dovesti do stabilizacije cijena na domaćem tržištu, što u ovoj situaciji predstavlja značajnu informaciju i mogućnost za donosioce odluka da se bave upravo problemima koji se najavljuju za jesen ove godine”, ocijenio je Mulešković.

Ovo je period kada, ističe on, donosioci odluka moraju da ulože sve svoje kapacitete u dijelu ekonomskih aktivnosti i kreiranja politika, jer bez toga jesen i naredna godina će biti mnogo teži.

Sa svim najavama na globalnom nivou Mulešković smatra da nemamo značajnijih i prioritetnijih tema od ekonomije i zaštite životnog standarda stanovništva u ovom trenutku.

“U narednom periodu, moramo mnogo više raditi na jačanju razvoja ekonomije i privatnog sektora, uložiti mnogo veće napore i sredstva za razvoj industrije, poljoprivrede kao idrugih privrednih grana, koji su u ovom kriznom periodu pokazali slabosti, te kreiranju socijalnih programa koji će biti jasno definisani da targetiraju socijalno ugrožene tj. one kojima je stvarno neophodna podrška”, poručio je on.

Mulešković posebno ističe da se mora voditi računa da se cijene ne mogu ograničiti usvajanjem dodatnih zakonskih rješenja u dijelu ograničavanja cijena jer one zavise od nabavnih cijena, ali se mogu kontrolisati određenim subvencijama i jačanjem privatnog sektora.

“Takođe, ovaj period može biti dobar za stvaranje i rezervi od strane države i trgovinskih lanaca, za jesen, koja će po svim projekcijama biti veoma teška”, zaključio je Mulešković u razgovoru za CdM.